Wydawca treści

Obszary NATURA 2000

Celem działania europejskiej sieci obszarów chronionych Natura 2000 jest powstrzymanie wymierania zagrożonych roślin i zwierząt oraz ochrona różnorodności biologicznej na terenie Europy. Do wdrożenia sieci zobowiązane są wszystkie kraje Wspólnoty.

Sieć Natura 2000 tworzą dwa typy obszarów:

  • obszary specjalnej ochrony ptaków (OSO), wyznaczone do ochrony populacji dziko występujących ptaków,
  • specjalne obszary ochrony siedlisk (SOO), chroniące siedliska przyrodnicze i gatunki roślin i zwierząt.

Podstawą wyznaczania obszarów Natury 2000 są kryteria naukowe.

Obszary Natura 2000 stanowią 40 proc. gruntów w zarządzie Lasów Państwowych, zajmują ponad 2,8 mln ha.
Na terenie Polski obecnie są wyznaczone 144 obszary specjalnej ochrony ptaków (OSO) i 823 obszary ochrony siedlisk (SOO), w tym 364 obszary mające znaczenie dla Wspólnoty. Pokrywają one prawie 20 proc. powierzchni kraju.

Przeczytaj więcej o sieci Natura 2000.

Na terenie Nadleśnictwa Szprotawa znajduje się sześć obszarów siedliskowych należących do sieci NATURA 2000, z czego dwa obszary to obszary ptasie, a cztery to specjalne obszary ochrony siedlisk.

Do obszarów NATURA 2000 zalicza się:

  • Dolinę Dolnej Kwisy – obszar podlega pod Dyrektywę Siedliskową , a jego powierzchnia zajmuje ponad 5972 ha, z czego w Nadleśnictwie około 115 ha. Swoim zasięgiem dotyka obszaru doliny rzeki Kwisa na odcinku od Zebrzydowej, która ciągnie się aż do ujścia do Bobru. Można tam spotkać takie gatunki jak: trzepla zielona i zalotka większa, czerwończyk nieparek, jelonek rogacz i kozioróg dębosz. 
  • Buczynę Szprotawsko – Piotrowicką – zaliczana jest do obszarów poddanych ochronie siedliskowej. Zajmuje powierzchnię liczącą ponad 1423 ha i jest kresowym stanowiskiem żyznej buczyny sudeckiej. Swoim zasięgiem obejmuje kompleks lasów liściastych z płatami kwaśnych dąbrów, wilgotnych borów, łęgów oraz łąk trzęślicowych, a także wilgotnych łąk ze stanowiskami pełnika, wawrzynka wilczełyko, widłaka jałowcowatego. W obszarze znajduje się 6 typów siedlisk, będących środowiskiem życia wielu cennych roślin i zwierząt. Region biogeograficznie kontynentalny obejmuje tereny rezerwatu przyrody Buczyna Szprotawska oraz w części teren Przemkowskiego Parku Krajobrazowego. Do najczęściej spotkanych roślin na tym obszarze można zaliczyć rosiczkę okrągłolistną, zaś ze zwierząt – borsuka czy wydrę. Z ptaków można zaobserwować tam orła bielika, bociana czarnego lub czaplę siwą. Poza tym teren stanowi również ostoję dla muchołówki małej, dzięcioła zielonosiwego oraz sóweczki.

Gniazdo bielika. Fot. Jerzy Wilanowski

  • Borowina – obszar posiada powierzchnię przekraczającą 512 ha i położony jest w powiecie żagańskim, w gminie Szprotawa. Obejmuje kompleks dobrze zachowanych grądów i łąk między Szprotawą a Kożuchowem. Na terenie występują rzadkie w skali kraju bezkręgowce, do których można zaliczyć: przeplatki maturny, czerwończyka nieparka czy pachnicę dębową. Obszar porośnięty jest przez następujące siedliska: drzewostany dębowe z domieszką brzozy, lasy łęgowe i zarośla wierzbowe oraz łęgowe lasy dębowo-wiązowo-jesionowe. 
  • Małomickie Łęgi – teren zajmuje powierzchnię 993 ha, z czego pod zarządem Nadleśnictwa znajduje się 565,54 ha. Zalicza się do nich dolinę środkowego brzegu Bobru, obejmującą miasto Szprotawa do południowo – wschodnich granic miasta Żagania. Lasy zajmują tam 73% powierzchni całego terenu, głównie z drzewostanami gatunków liściastych i mieszanych. Obszar ma duże znaczenie dla zachowania ciągłości korytarza ekologicznego doliny rzeki wraz z występującymi licznymi biocenozami grądu środkowoeuropejskiego. Ponadto, jest ostoją stosunkowo licznej populacji bobra europejskiego i wydry oraz trzepli zielonej.
  • Stawy Przemkowskie – obszar zajmuje powierzchnię ponad 4605 ha, z czego zaledwie 18,67 ha znajduje się w zarządzie Nadleśnictwa Szprotawa. Jest to obszar specjalnej ochrony ptaków. Teren obejmuje dwa kompleksy stawów, z fragmentami jesionowo – olszowych łęgów, które porastają w ich otoczeniu oraz wilgotne łąki z kępami wierzbowych zarośli. Na obszarze występuje 18 gatunków ptaków z Załącznika I Dyrektywy Ptasiej i 8-9 gatunków z "Polskiej Czerwonej Księgi". Obszar „Stawów Przemkowskich" jest bardzo ważnym miejscem dla migrujących kaczkowatych. W okresie wędrówek najczęściej można spotkać tam: łabędzia niemego, cyraneczkę, krzyżówkę i łyskę.

Łabędź niemy. Fot. Sebastian Zapolski

  • Bory Dolnośląskie – jest to obszar specjalnej ochrony ptaków o łącznej powierzchni 26223 ha i położony jest pomiędzy Wzniesieniami Żarskimi, Wzgórzami Dalkowskimi od północy a Pogórzem Izerskim od południa. 

Bory Dolnośląskie są jednym z największych w Polsce zwartych kompleksów leśnych.

Bory leżą w dorzeczu Odry, ale główną rzeką regionu jest Bóbr. Obszar jest zdominowany przez ubogie, piaszczyste siedliska borowe. Dominującym gatunkiem jest sosna z domieszką dębów, brzozy, buka oraz jodły i świerka. Na żyźniejszych siedliskach występują płaty borów mieszanych i fragmenty lasów liściastych: buczyn i grądów. W obszarze Borów Dolnośląskich występuje 19 lęgowych gatunków ptaków wymienionych w Załączniku I Dyrektywy Ptasiej. 9 gatunków ptaków zostało umieszczonych na liście ptaków zagrożonych w "Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt". Bory są najważniejszą w południowo-zachodniej części Polski ostoją bielika, cietrzewia i głuszca. Na obszarze stwierdzono występowanie jednej z największych liczebnie populacji włochatki i sóweczki spośród wszystkich ostoi ptaków w Polsce.